PINK THERAPY
Stel het je voor! Zaterdag 18 juli 2026, World Pride, Amsterdam Noord; het voormalige openluchttheater aan het Bessenpad in Tuindorp Oostzaan komt weer helemaal tot leven door de opvoering van de nieuwe, tragikomische voorstelling Pink Therapy.
Een korte omschrijving van de voorstelling: de synopsis
Let the healing begin! Onder leiding van een populaire tv-psycholoog komt een groep van vijf samen voor een therapeutisch kringgesprek. Het suggestieve concept De Eeuwige Terugkeer van de filosoof Nietzsche blijkt waar: zoals een zandloper, die almaar wordt omgekeerd, begint het leven telkens opnieuw. De vrijpostige travestiet Tante Magnesia is dan ook de reïncarnatie van de vooruitstrevende seksuoloog Dr. Hirschfeld, die in 1919 het Berlijnse Institut für Sexualwissenschaft oprichtte. En de deelnemers Mina en Salomon zijn de verbazingwekkende zielsverhuizingen van twee Joodse homoseksuelen, die in 1942 werden gearresteerd door de Amsterdamse Zedenpolitie, met alle gevolgen van dien – ook voor Mina’s vrouw Eva. Maar de stille Jasper, vol meedogenloze zelfspot, welk verleden draagt hij met zich mee? Wanneer blijkt dat de veroorzaker van het onrecht ook in de kring zit, loopt de sessie totaal uit de hand…
De voorstelling werd ook geïnspireerd door Begrijpt u nu waarom ik huil? Een documentaire uit 1969 van Louis van Gasteren, waarin de psychiater Drs Bastiaans een cliënt de drug LSD geeft.
Pink Therapy, geschreven door Simon de Boer, wordt gespeeld door mensen uit stadsdeel Noord. De voorstelling vertelt het verhaal over de homo-vervolging, die nog maar 83 jaar geleden in Amsterdam plaatsvond, uitgevoerd door een gemeentelijke instantie. Maar tegelijkertijd is het een vrolijk, grappig en aanstekelijk pleidooi voor seksuele onbevangenheid, persoonlijke vrijheid en ...plezier maken!
Oók door de locatie is de tragikomedie Pink Therapy een unieke belevenis! Een voorstelling voor iedereen vanaf 16 jaar!
Personages in Pink Therapy
De Publieksopwarmer
De Therapeut
Salomon
Mina
Eva
De travestiet Tante Magnesia
Jasper
Wie is wie in Pink Therapy?
Mina, en Eva
De rol van Mina is geïnspireerd op Mina Sluyter, ze was kostuumnaaister. Ze had een relatie met een arische vrouw, wat tijdens de Duitse bezetting voor Joden verboden was. Daarbij was tijdens de bezetting van Nederland ook paragraaf 175 van kracht, een Duits wetsartikel dat homoseksualiteit strafbaar maakte.
In juli 1942 werd Eva door een buurvrouw aangegeven en moest ze zich melden bij de Zedenpolitie. Op 30 september 1942 werd ze in Auschwitz vermoord. Mina Sluyter werd 26 jaar.
In Pink Therapy heeft Mina een relatie met Eva. Deze naam is fictief. In het echt wist Mina’s familie van de relatie en accepteerde deze volledig. Voor Kerkstraat 378 in Amsterdam, de plek waar ze met haar vriendin woonde, ligt een Stolperstein met haar naam.
Mina: "Ik wil niet al te woke overkomen maar neem de Nationale Herdenking op de Dam. Waarom wordt mijn Joods-zijn daar wel genoemd maar mijn homoseksualiteit niet? Ik moest me toch bij de Amsterdamse Zedenpolitie melden vanwege mijn relatie met Eva?"
Suus Nicolay speelt de rol van Mina. Ze is een geboren Friezin maar woont nagenoeg haar halve leven in Amsterdam. Sinds een jaartje is ze zeer tevreden inwoner van de Oostzanerwerf in Noord, samen met haar man en twee kinderen. Deed ooit een theateropleiding maar ging toch als jeugdhulpverlener het werkende leven in. Houdt nog steeds veel van de bühne én van gelijke rechten voor iedereen, ongeacht afkomst, gender, geaardheid of kleur
Isha Hoeksma speelt de rol van Eva. Als kind stond ze al op het toneel bij Jeugdtheater Hofplein en theater is een oude liefde die ze deze zomer hervindt. Ze speelt muziek, schrijft en woont in Amsterdam-Noord met haar gezin en een hoofd vol ideeën.
Salomon: "Openbare toiletten, daar zijn er nog maar weinig van in de stad. En cruisen lijkt wel uit de mode. Vandaag gebruiken we dating-apps: Grindr, Scruff, Hornet'..."
Simon de Boer speelt de rol van Salomon én schreef, produceerde en regisseerde Pink Therapy.
"Ik was vijftien. En homo, dat wist ik zeker. Verder wist ik niets van het leven. Een veel oudere collega, ook homo, droeg een speldje op z'n trui: een roze driehoek. Ik vroeg 'waarom?' en hij vertelde dat homoseksuelen in de vernietigingskampen van de Nazi's een roze driehoek moesten dragen, zoals Joden de gele ster – en Joodse homoseksuelen een geel-roze ster. Die driehoek was nu een geuzen-embleem geworden.
Vervolgd, gelabeld, vermoord, de geschiedenisles gaf me een onveilig gevoel. Dat kon je dus gebeuren, als je homo was..."
Salomon
De rol van Salomon is geïnspireerd op Salomon Lam – bijnaam Karel, beroep koopman. Net als Samuel Hoepelman en Isaäc Walvisch werd Salomon Lam op 26 augustus 1942 gearresteerd door de Amsterdamse Zedenpolitie en overgedragen aan de Siecherheitsdienst. Hij werd op 13 november 1942 in Auschwitz vermoord en was toen 56 jaar. Door zijn homoseksualiteit werd hij gezien als 'een schadelijk element dat definitief uit de maatschappij moet worden gebannen'.
In Pink Therapy vertelt Salomon over een seksueel avontuur in een openbaar toilet. Dát is fictie, wat er werkelijk aan zijn arrestatie voorafging is onbekend maar in het politierapport staat te lezen dat de arrestanten meermaals tegennatuurlijke ontucht hadden bedreven met Arische jongens en nog steeds openbare toiletten bezochten om hen tot ontucht te verleiden.
Salomon wordt herinnerd met een Stolperstein voor het huis aan de Nieuwe Achtergracht 107 in Amsterdam, waar hij woonde.
Jasper
De rol van Jasper is geïnspireerd op Jasper van Opijnen, die sinds 1920 bij de Amsterdamse Zedenpolitie werkte. Hij hielp mee om de archieven aan te leggen met de namen en adressen van vermeende homoseksuelen, die tijdens de Duitse bezetting werden gebruikt bij de jacht op homo's. De fanatieke van Opijnen klom op tot hoofd van de Zedenpolitie. Hij arresteerde o.a. Mina en Salomon en droeg ze over aan de Siecherheitsdienst. Dat stond gelijk aan een doodsvonnis. Al snel werden ze gedeporteerd naar de vernietigingskampen.
In november 1946 neemt van Opijnen feestelijk afscheid van de Zedenpolitie. In een dankwoord wordt hij geroemd om zijn werklust en diep menschelijk gevoel.
Vanaf 1950, als de verschrikkelijke consequenties van zijn handelen duidelijk worden, lijdt hij onder zijn daden – blijkt uit een brief, die in de voorstelling is verwerkt.
Jasper: "Ik probeer mijzelf te reinigen, vanbuiten maar vooral vanbinnen. Zoals ik was, zo mag geen mens zijn. Voor wat ik deed werd ik nooit bestraft of vervolgd. Daarom richtte ik mijn eigen rechtbank op en deel ik mijzelf rechtvaardige straffen uit."
Vero speelt de rol van Jasper:"Toen ik las over de voorstelling Pink Therapy, was ik erdoor geraakt en heb ik me meteen aangemeld. We leven namelijk in een tijd waarin veel LHBTIQ+ personen het zwaar te verduren hebben. Ik vind het belangrijk om met deze voorstelling te herdenken dat er in de Tweede Wereldoorlog veel LHBTIQ+ mensen vervolgd werden en dat we ervoor moeten strijden dat dit nooit meer gebeurt en dat iedereen in vrijheid mag zijn wie die is.
Tante Magnesia: "Holy Shit! Heavy Cow! Goed spul, therapeutje van me, mijn complimenten! Oh, wat ben ik heerlijk stoned: tijd voor muziek!"
Samael Monty speelt en zingt de rol van Tante Magnesia: "Hallo, mijn naam is Samael Monty, ik ben een 25 jarige make up artist (in opleiding) en samen met mijn verloofde ben ik een trotse ouder van twee katten. Wanneer ik niet de hele dag zit opgesloten in het SFX make up lokaal ben ik te vinden op de bank…. Ik bedoel op straat, waar ik mij onvermoeid inzet voor een betere wereld! Mijn meest trotse prestatie is de 10 die ik heb gehaalt voor het Nederlands schrijfexamen. Wat zal ik verder zeggen? Ehmmmmmm... Wees lief voor elkaar. Steel alleen van grote corporaties. En eet een lekker taartje, gewoon omdat het kan."
Tante Magnesia/Magnus Hirschfeld
‘Wat natuurlijk is, kan niet immoreel zijn’, citeert de nog jonge, Duitse dokter Hirschfeld Nietzsche in zijn eerste pamflet over homoseksualiteit. Later zou Hirschfeld in Berlijn, met gelijkgestemden, het wereldberoemd geworden Institut für Sexualwissenschaft oprichten. Hirschfeld zorgde er ook voor dat de eerste geslacht bevestigende operaties werden uitgevoerd. Met de film Anders als die Andern streed hij tegen paragraaf 175. Door dat wetsartikel was in het hele Duitse Keizerrijk homoseksualiteit strafbaar, waardoor veel homo's slachtoffer werden van afpersing.
In 1932 moest de Joodse dokter naar het buitenland vluchten. In 1933 werd het waardevolle archief van het instituut – een historische verzameling die de verscheidenheid in seksualiteit en gender in beeld bracht – door de Nazi’s verbrand. Hirschfeld stierf drie jaar later, in ballingschap.
Dr. Hirschfeld deed ook aan travestie, wat hij beschouwde als een erotisch rollenspel, daarbij noemde hij zichzelf Tante Magnesia.
In 1999 maakte Rosa von Praunheim een film over Magnus Hirschfeld: Der Einstein des Sex.
De Therapeut
De rol van de Therapeut is op niemand geïnspireerd. Maar voor het verhaal van Pink Therapy is het volgende van belang: de Nederlandse zenuwarts en hoogleraar Psychologie Jan Bastiaans gaf cliënten met een kampsyndroom de drug LSD (of pentothal). Onder invloed daarvan liet hij ze het verleden herbeleven, LSD zou het zelfverdedigingspantser doorbreken. Bastiaans kwam in verschillende schandalen terecht, ook door het gebruik van hallucinogene middelen in zijn praktijk. In 1969 maakte regisseur Louis van Gasteren de documentaire Begrijpt u nu waarom ik huil?, waarin cliënt Joop, onderinvloed van LSD, zijn verleden herbeleeft. Hallucinaties uit de documentaire zijn verwerkt in de voorstelling.
De Therapeut: "LSD geeft allerlei sensaties, die ook steeds wisselen... Doe je ogen maar dicht. Wat zie je?"
Hanneke Jansen speelt de rol van de Therapeut. Ze is met veel plezier haar weg aan het vinden aan de noordzijde van het IJ. In het dagelijks leven is zij adviseur en trainer op het gebied van gedrag, cultuurverandering en leiderschap. In haar vrije tijd zit ze op de wielrenfiets, wroet ze in de aarde in haar tuin of komt tot rust op een yogamat. Het bestijgen van het toneelpodium is haar nieuw, maar als toeschouwer heeft ze al veel ervaring.
De Publieksopwarmer: "Welkom Amsterdam Noord. Wat een geweldige locatie! Laten we eens flink voor elkaar applaudisseren! Klapt u ook even voor wie naast u zit? Hou u vooral niet in. Goed zo! U bent nu al een heerlijk publiek!"
Elise Kaandorp speelt de rol van de Publieksopwarmer en begeleidt Tante Magnesia op gitaar: "Ik woon samen met mijn man op een woonark in Tuttifruttidorp. Ik hou o.a. van gitaarspelen, kleien en struinen door de buurt en ik vind het geweldig dat het openluchttheater van Tuindorp Oostzaan (voor even) weer tot leven komt."
Jang begeleidt Tante Magnesia op zijn kleurige basgitaar, samen met Elise. Jang is filosoof, psycholoog en programmeur. Pensionado met nog veel te veel projecten om achter de geraniums te gaan zitten.
De Publieksopwarmer
Bij tv programma’s, waar publiek aanwezig is, wordt altijd gebruik gemaakt van een publieksopwarmer. Voor de uitzending oefent deze persoon met het publiek het applaus en brengt de toeschouwers alvast in een uitgelaten stemming. In Pink Therapy verzorgt de publieksopwarmer ook de proloog en de epiloog. Zij kent de bijzondere details van de voorstelling en plaats alles in het juiste perspectief.
Friedrich Nietzsche
Friedrich Nietzsche (1844-1900) wordt meerdere keren geciteerd in Pink Therapy. De filosoof vroeg zich af: wat als het leven zich eeuwig omkeert - als een zandloper. Is mijn leven, zoals het nu is, voor mij alleen, dan goed genoeg? Het gaat er in het leven om die dingen te willen die je eeuwig zou willen herhalen, ondanks de moraal.
Zijn speculatief concept De Eeuwige Terugkeer is door de hele voorstelling geweven. Mogelijk kwam Nietzsche tot dit concept door natuurwetenschappelijke ideeën uit zijn tijd. Trouwens, over zijn concept De Eeuwige Terugkeer zei de filosoof ook nog het volgende: Misschien is ze niet waar...
Nietzsches Zarathustra: "'Was dat – het leven?' Wil ik zeggen tegen de dood. 'Welaan, dan nog eenkeer!'"
Over het openluchttheater: "Joop van den Ende organiseerde hier een talentenjacht, met een vast platencontract als hoofdprijs."
Het voormalige openluchttheater
Precies tussen Tuttifruttidorp en het lager gelegen Tuindorp Oostzaan stond ooit een prachtig openluchttheater. Het werd in 1954 gebouwd, aan het Bessenpad. Na de oplevering werden er veel voorstellingen gespeeld, zoals As You Like It en De Vrolijke Vrouwtjes van Winston, van Shakespeare. Het Harmoniecorps van Tuindorp gaf er concerten en Joop van den Ende organiseerde er in 1965 een talentenjacht, met een vast platencontract als hoofdprijs.
Toch sloeg de verloedering toe, vandalen vernielden de boel. In 1982 werd het openluchttheater afgebroken. Maar twee lange zij-trappen bleven gespaard, daar kun je nog altijd theatraal van afdalen. De tribune en het podium werden een klein park.
Zaterdag 18 juli 2026 wekt de voorstelling Pink Therapy het voormalige openluchttheater weer helemaal tot leven, wanneer de World Pride in Amsterdam wordt gevierd.
ps meer afbeeldingen van het voormalige openluchttheater vind je op het archief van Tuindorp Oostzaan
Met dank aan en mogelijk gemaakt door:
